Autor: Jaromir Prokes, Kemifloc, Czechy

Przedstawiona poniżej technologia dotyczy  uzdatniania wody pitnej o dużej zawartości arsenu w zakresie jego usuwania. Proces polega na nieodwracalnej adsorpcji arsenu na granulowanym wodorotlenku żelaza (CSH-12)

1. Charakterystyka CFH-12         
   
   
   1. Granulat wodorotlenku żelaza
      
      1. kolor czerwonawo-brązowy
      2. ciężar właściwy – 1,123 kg/l
      3. zdolność sorpcyjna – 4,9 g As/kg CFH-12
      4. wielkość granulek – 1-2 mm
   2. Użycie CFH-12 ma szereg korzyści:
      
      1. stosunkowo wysoką zdolność sorpcyjną
      2. wysoką prędkość filtracji (4 m/h)
      3. brak niebezpiecznych produktów ubocznych przy użyciu. W czasie pracy do płukania używa się wody surowej lub uzdatnionej (usuwa się w ten sposób zanieczyszczenia mechaniczne, zapobiega homogenizacji złoża i zapobiega tworzeniu się struktury kanalikowej). W czasie płukania nie przedostaje się do wody zaadsorbowany arsen, jego stężenie w wodach popłucznych jest na poziomie wody surowej lub uzdatnionej.   
2. Kilka uwag o stosowaniu

   Technologia w użyciem CFH-12 nie wymaga prawie żadnego wstępnego uzdatniania. Wystarczy korekta pH (jeśli konieczna) do wartości 6,5-7,5 (czyli obszar korzystnych wartości pH jest dosyć szeroki). Własności adsorpcyjne granulatu umożliwiają stosowanie standartowych filtrów ciśnieniowych i ich łatwe dostosowanie do nowych warunków pracy. Przy użyciu technologii zaobserwowano również zmniejszenie stężenia fosforanów w wodzie (35 gP/kg CFH-12). W Czechach produkt ma dopuszczenie Ministra Zdrowia do użycia dla uzdatniania wody pitnej.

      
   Wygląd CFH-12
    

3. Zastosowanie CFH-12 w Stacji Uzdatniania Wody w Klucznicach     
   W Klucznicach woda surowa pobierana jest z trzech studni głębinowych. Zawiera ona stosunkowo dużo arsenu – 60-90  _g/l. Pierwsze próby usuwania arsenu za pomocą CFH-12 odbyły się w lipcu i sierpniu 2007 roku. Do tego celu zastosowana filtr sorpcyjny o pojemności 400 litrów z układem sterowania. Zawartość arsenu w wodzie uzdatnionej zmniejszyła się do poziomu <  1,0 _g/l (pierwsza próba) i 2 _g/l (druga próba). Granica dopuszczenia wody pitnej do spożycia wynosi max. 10 _g arsenu/l.

   Dane techniczne testu:  
   

   1. Objętość uzdatnianej wody –                                32 m3/dzień
   2. Liczba mieszkańców używających wodę –            305
   3. Stężenie arsenu w wodzie surowej –                     80_g/l
   4. pH wody surowej -                                              7,2
   5. Fe w wodzie surowej                                            < 0,1 mg/l
   6. Ilość adsorbentu (CSH-12)                                  400 l
   7. Korekta pH wody uzdatnianej                              5,5-6,5
      ( zdolność adsorpcyjna szybko maleje ze wzrostem pH)
   8. optymalna prędkość filtracji                                  4 m/h
   9. optymalna prędkość wód popłucznych                  16-28 m/h

Aby optymalizować  zdolność adsorpcyjną należy zastosować dwa filtry, jeden za drugim. Bardzo ważnym jest również  zapobieganie tworzenia się struktury kanalikowej i osiągnięcie możliwie najlepszej homogenicznej struktury złoża – wówczas zdolność adsorpcyjna jest największa.

4. Wnioski

CFH-12 jest bardzo konkurencyjnym środkiem do usuwania arsenu z wód pitnych. Minimalizuje niebezpieczeństwo zanieczyszczenia środowiska arsenem, jest prosta w stosowaniu. Koszty operacyjne (stosunkowo wysokie) zależą od optymalnego wykorzystywania całej zdolności sorpcyjnej złoża – a to osiągnąć można poprzez optymalizację prędkości przepływu wody filtrowanej, wód popłucznych oraz korekty pH.